direct naar inhoud van 2.2 Ruimtelijke structuur
Plan: Haagwegkwartier Noordwest
Status: ontwerp
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0546.BP00034-0205

2.2 Ruimtelijke structuur

2.2.1 Hoofdstructuur Zuidwest

De wijk Zuidwest is voor het overgrote deel bebouwd in de jaren vijftig, zestig en zeventig. Voorheen was dit gebied een polder. Het gebied kent een heldere hoofdstructuur. De wijk is een samenhangend ruitvormig stedelijk gebied, omgeven door water, begrensd door een spoorweg en doorsneden door verkeersaders.

Zuidwest bestaat uit verschillende buurten waaronder het Haagwegkwartier. Stedenbouwkundig is voor de woonbuurten uitgegaan van een opzet met veel middel-hoogbouw, afgewisseld met laagbouw. Op markante punten en langs de hoofdwegen treft men hoogbouw aan. Op basis van een eenvoudige structuur van in het algemeen brede verkeerswegen zijn binnen de wijkdelen woonbuurten ontworpen. Als gevolg van strokenbouw is er niet veel privégroen in de wijk, maar wel vrij veel collectief en openbaar groen.

Aan de noordzijde langs de Haagweg staat de oudste bebouwing. Hier staat ook molen de Heesterboom.

2.2.2 Ruimtelijke structuur Haagwegkwartier Noordwest

In het Haagwegkwartier Noordwest krijgen de huidige noordelijke sportvelden, met ten noorden daarvan het voormalige ROC schoolgebouw, een nieuwe invulling. Deze invulling wordt vormgegeven als een soort mozaïeken in het reeds bestaande patroon van de wijk.

De ruimtelijke structuur van de nieuwe ontwikkeling in het plangebied zoekt aansluiting bij de directe omgeving, om precies te zijn bij het tuindorp ten oosten van het plangebied. Er wordt eenzelfde verkavelingsrichting aangehouden die sterk orthogonaal (rechthoekig, met loodrecht op elkaar staande snijlijnen) van opzet is. Ook qua type bouwblok wordt aansluiting gezocht met het tuindorp waar min of meer gesloten bouwblokken elkaar afgewisseld worden met losstaande woongebouwen.

Noord

In het noordelijke mozaïek van het plangebied is ruimte voor een woonveld, dat is opgevat als een wooneiland omringt door sloten. De uiterste noordpunt van het plangebied, aan de Haagweg, is gereserveerd voor een moskee (hierna aan te duiden als 'islamitisch centrum'). Het islamitisch centrum zal gaan functioneren als een oriëntatiepunt door haar positie direct nabij de Haagweg en entree van de buurt. Als enige heeft dit gebouw een andere oriëntatie, namelijk niet voortbordurend op het patroon van de woonblokken, maar gericht op de Haagweg.

Zuid

In het andere mozaïekdeel is een nieuw veld met appartementen en eengezinswoningen gesitueerd. Eén van de gebouwen is bedoeld voor een vestiging van Zuydtwijck, een instelling voor zorg en dienstverlening, met woningen en zorgvoorzieningen. In het midden van dit veld is plaats voor een buurtpark met een centrale waterpartij. Bij de inrichting van het wijkpark wordt extra aandacht besteedt aan gebruik door kinderen en jongeren. Dat betekent onder meer speel- en ontmoetingsplekken langs de meest gebruikte routes.

Bestaande wegen die als grens van het plangebied fungeren (Churchilllaan en Ter Haarkade/ Boshuizerkade) worden zoveel mogelijk begeleid door woningen.

2.2.3 Water en groen

De totale wijk Zuidwest is omsloten door boezemwatergangen, namelijk: Korte Vliet (west), Vliet (Zuid), Trekvliet (oost) en Rijn (noord). Vanuit deze hoofdwegen loopt een netwerk van singels en vijvers door de wijk. Onderling zijn deze door middel van duikers verbonden. Deze watergangen functioneren vooral als afwatering. Het is belangrijk de verbindingen tussen de watergangen in stand te houden ten behoeve van de doorstroming en de vermindering van de kans op wateroverlast.

Ten zuiden van het plangebied van het bestemmingsplan Haagwegkwartier Noordwest, aan de Churchillaan ligt een installatie voor onderbemaling van het Sportpark Boshuizerkade. Het drainage/polderwater wordt hier naar boezemniveau gepompt. Dit is nodig omdat het maaiveld ter plaatse laag ligt. Het polderwaterpeil ligt op -0,60m N.A.P. (winterpeil), in de zomer wordt het waterpeil op een hoger niveau gehouden. De gemeente is de beheerder van de onderbemaling.

In de wijk en ook in het plangebied zijn de watergangen grotendeels voorzien van een natuurlijke oever. Deze dragen in samenhang met het groen bij aan een goed woon- en werkklimaat. De meeste parken en groenzones bevinden zich langs de rand van de wijk. Er zijn in de wijk ook maar weinig plekken als zelfstandig groen ontworpen. Binnen het plangebied bevindt zich in de huidige situatie het groen langs de watergangen en daarnaast beslaan de sportvelden een groot deel van het gebied.

In het nieuwe bestemmingsplan krijgt het bestaande water, gelegen tussen de Toussaintkade en de Staringkade, een vervolg in een breed water wat het woningbouwgedeelte in het plan volledig omringd. Dit water sluit via een brede watergang die parallel loopt aan de Boshuizerkade aan op het water langs de Brandts Buyskade. Het water ten zuiden van de Toussaintkade wordt in noordzuidelijke richting verbonden met het water ten westen van het meest zuidelijke bouwblok. Deze watergangen worden ook in het nieuwe plangebied grotendeels voorzien van een groen talud. Langs de centraal gelegen watergang die ligt op het terrein van de te bebouwen sportvelden, wordt een brede openbare groenstrook gerealiseerd. Dit wordt vormgegeven als een openbaar park en krijgt een centrale plek in de nieuwe wijk. Groen en water lopen op deze plek op een natuurlijke manier in elkaar over. Bij het nieuw te bouwen woningbouwdeel ter plaatse van de voormalige ROC wordt een speelplek aangelegd. Deze speelplek komt in een brede groenstrook langs het water dat de grens vormt met de Haagweg.

2.2.4 Verkeersstructuur
2.2.4.1 Algemeen

Leiden is een historische stad met een oude stadsstructuur. Hierdoor is er voor autoverkeer een beperkt aanwezige ruimte, waardoor deze structuur niet optimaal is. Een rand en ringwegenstelsel ontbreekt, waardoor stedelijke doorgaande routes zwaar worden belast. Een logische en heldere bereikbaarheidsstructuur voor de binnenstad ontbreekt eveneens.

2.2.4.2 Wegen

De Churchilllaan en de Haagweg, die beiden in het plangebied liggen, vallen in de categorie 'gebiedsontsluitingsweg'. De Churchilllaan zorgt voor een snelle aan- en afvoer van autoverkeer op regionaal niveau. Om deze reden kunnen er niet teveel aansluitingen op de weg gemaakt worden.

De woningen in het plangebied zullen dan ook niet rechtstreeks via de Churchillaan worden ontsloten, dit zal gebeuren via de Haagweg/ter Haarkade/Boshuizerkade. Een verkeersonderzoek heeft voorlopig uitgewezen dat er geen aanvullende verkeersmaatregelen nodig zijn. Uit het onderzoek is gebleken dat het huidige kruispunt voldoende capaciteit heeft om verkeer zonder verkeerslichten te verwerken. Toename van verkeer als gevolg van de geplande ontwikkelingen in het Haagwegkwartier Noordwest maakt het waarschijnlijk dat het kruispunt op den duur aangepast zal worden.

Er is onder andere onderzocht in hoeverre rekening moet worden gehouden met een wijziging van het kruispunt Haagweg - Ter Haarkade. Dit is nu een T-kruising. In het bestemmingsplan is daarom ruimte gereserveerd voor het eventueel aanpassen van de kruising Haagweg/Ter Haarkade. Hiervoor is de grens op de verbeelding tussen de bestemming 'Groen' en 'Verkeer' aangepast nabij het kruispunt. In de toekomst is het dan mogelijk om op dit kruispunt een rotonde aan te leggen. De keuze voor een rotonde of een kruising met verkeerslichten is afhankelijk van de toekomstige verkeersintensiteiten op de Ter Haarkade na voltooiing van het nieuwbouwplan. Daarnaast hangt het ook af van de mogelijkheden tot vermindering van de hoeveelheid verkeer op de Boshuizerkade. Beoordeling hiervan zal plaatsvinden minimaal een jaar na voltooiing van het bouwplan.

Behalve de Churchilllaan en de Haagweg vallen alle overige wegen in het plangebied in de categorie 'erftoegangswegen'. Op deze wegen mag niet harder gereden worden dan 30km/uur.

2.2.4.3 Langzaam verkeer

Langs de Churchilllaan en de Haagweg is een vrijliggend fietspad aanwezig. Hier wordt op aangesloten met een nieuw vrijliggend fietspad dat voor een verbinding zorgt met het kruispunt Ter Haarkade/Boshuizerkade en Toussaintkade/Staringkade. De fietser begeeft zich verder over de erftoegangswegen, waar de weg gedeeld wordt met de auto. De voetganger kan vrijwel overal komen via trottoirs aan weerszijde van de wegen.

2.2.4.4 Openbaar vervoer

Leiden Zuidwest wordt door een aantal buslijnen bediend, deze rijden voor een belangrijk deel over de erftoegangswegen.

2.2.4.5 Parkeren

In de huidige situatie vindt het parkeren voor een groot deel plaats langs de openbare wegen.

In de nieuwe ontwikkeling zal het parkeren voor een groot deel plaatsvinden op eigen terrein. Dit betekent dat er wordt geparkeerd in parkeergarages bij de appartementen en aan de achterzijde van de nieuw te bouwen woningen. Bij deze woningen vindt dit plaats op besloten parkeerhoven. Het bezoekersparkeren vindt plaats langs de Ter Haarkade en de Boshuizerkade waar langsparkeren wordt aangelegd. Haaks op deze wegen komen nog een viertal dwarsstraten in het plangebied waar ook parkeerplekken worden gerealiseerd.

Het islamitisch centrum wordt gerealiseerd op een eiland waarop eigen bebouwde parkeervoorzieningen aangelegd worden in combinatie met eigen parkeerplaatsen op maiveld ten behoeve van de piekmomenten zodat parkeeroverlast voor de buurt wordt voorkomen.